Rozmiar ramy roweru: jak go dobrać do wzrostu i nóg

Rozmiar ramy roweru wybiera się przede wszystkim po wzroście i długości nogi, a dopiero potem po symbolu na naklejce. Ten sam napis „M” albo „54” u dwóch producentów oznacza dwie różne konstrukcje, więc liczą się wymiary geometrii, nie sama etykieta.

Poniżej: jak się zmierzyć, jak czytać tabele producentów, czym różnią się typy rowerów i co da się jeszcze skorygować po zakupie.

Od czego zacząć: dwa pomiary

Producenci, na przykład Giant, każą zacząć od wzrostu i długości wewnętrznej strony nogi (krocza) i dopiero z nimi zajrzeć do tabeli rozmiarów. Pomiar krocza robi się przy ścianie: stopy na szerokość barów, w butach, w których będziesz jeździć, między nogami gruba książka grzbietem do góry, uniesiona i dociśnięta do ściany tak, jakbyś siedział na niej jak na siodle. Zaznacz na ścianie wysokość grzbietu książki, a odległość od podłogi do znaku to długość nogi. Giant opisuje tę metodę w poradniku doboru rozmiaru rowerów dziecięcych, a ta sama zasada pomiaru długości nogi obowiązuje przy doborze roweru dorosłego.

Dwa pomiary wystarczą na wstępny wybór. Nie mówią jednak nic o proporcjach tułowia i ramion, a od nich zależy, czy rama będzie za długa albo za krótka w poziomie.

Wzrost i krocze: tabele tylko jako orientacja

Zakresy wzrostu dla kolejnych rozmiarów zachodzą na siebie, więc osoba na granicy dwóch rozmiarów łapie się na oba. Przykład z oficjalnej strony Giant (hardtail górski Talon 4, wartości referencyjne, producent zaleca potwierdzenie u dealera):

Zwróć uwagę, że osoba mierząca 170 cm łapie się na dwa rozmiary (S: 163-172 cm i M: 169-179 cm). Tabela nie rozstrzyga sprawy, tylko zawęża wybór. Rozstrzygają wymiary geometrii.

Geometria: reach, stack i rura górna

Sama długość rury podsiodłowej czy standover nie wystarcza do porównywania rozmiarów, dlatego producenci podają w tabelach geometrii także reach i stack.

• Reach to poziomy dystans od środka główki ramy do pionowej linii przechodzącej przez środek suportu. Trek zaznacza, że przy jeździe z odciążaniem siodła to najbardziej użyteczny wymiar do porównywania rozmiarów różnych marek.
• Stack to pionowy dystans od środka suportu do górnej krawędzi główki. Im większy, tym wyżej wypada kierownica względem pedałów.
• Rura górna (efektywna) to poziomy wymiar między główką a linią rury podsiodłowej. Zależy od kąta rury podsiodłowej, więc u dwóch ram o tej samej długości rury górnej rozstaw siodła i kierownicy może się różnić.

Na przykładzie wspomnianego Talona 4: reach rośnie od 385 mm w rozmiarze XS do 495 mm w XXL, a stack od 548 do 653 mm. Skok między sąsiednimi rozmiarami to w tym modelu od 19 do 31 mm w reach, więc to jest skala różnicy, o której rozmawiamy, wybierając „M” albo „L”.

Praktyczna metoda: jeśli już jeździsz na rowerze, który leży dobrze, spisz jego reach i stack z tabeli geometrii producenta i szukaj nowego roweru o zbliżonych wartościach. To pewniejsze niż przenoszenie rozmiaru z etykiety. Wcześniej warto ustawić też resztę pozycji, o czym piszemy w tekście o ustawieniu kierownicy i mostka.

Cale, centymetry i S/M/L: skąd te różnice

Na ramach spotkasz trzy systemy oznaczeń: cale (typowo rowery górskie i trekkingowe, np. 17″, 19″), centymetry (typowo szosa, np. 54, 56) i rozmiary literowe (XS-XXL). Cyfry odnoszą się zwykle do długości rury podsiodłowej, ale metoda jej pomiaru bywa różna u różnych producentów. Z tego powodu tabela przeliczeń cali na centymetry (1″ to 2,54 cm) daje tylko przybliżenie.

Trek opisuje, że w rowerach szosowych przeszedł z oznaczeń liczbowych na literowe, żeby ułatwić dobór. Zmiana systemu nie zmienia konstrukcji, a jedynie sposób jej nazwania. Oznacza to, że przy zmianie marki zawsze sprawdzaj geometrię, a nie nazwę rozmiaru.

Różnice między typami roweru

Szosa

Pozycja jest pochylona, a kierownica poniżej siodła, więc zbyt długa rama oznacza przeciążone nadgarstki i ramiona, a zbyt krótka ściska tułów. Przy szosie ważne są stack i reach razem, nie sama rura górna.

MTB

Trek wskazuje, że przy rowerach górskich ważniejsze od standoveru i długości rury podsiodłowej są reach i efektywna rura górna, a reach jest najbardziej użyteczny dla jeźdźców, którzy dużo jeżdżą w staniu na pedałach. Standover wciąż jest wart uwagi. Dłuższy reach daje stabilność na zjazdach kosztem zwrotności na ciasnych zakrętach.

Trekking i rower miejski

Pozycja jest bardziej wyprostowana, kierownica bywa na wysokości siodła lub wyżej, a rama często ma niżej poprowadzoną rurę górną albo wcięcie. Przy dłuższych trasach wygodniej jest, gdy rama pozwala na wyższą kierownicę bez nadmiernego podnoszenia mostka. Rama damska czy z niskim wejściem zmienia sposób liczenia standoveru, bo rury górnej nie ma w klasycznym miejscu, stąd przy takich konstrukcjach ważniejsza jest długość nogi i ogólny zasięg.

Jeśli szukasz samej ramy do własnego projektu, przegląd znajdziesz w kategorii ram rowerowych w sklepie Rowertour, a konstrukcje i materiały omawia wpis o ramach rowerowych.

Jak sprawdzić standover

Standover to odstęp między górną rurą a kroczem, gdy stoisz okrakiem nad ramą. Sprawdzenie jest proste:

• Załóż buty, w których jeździsz, i stań nad ramą, stopy płasko na ziemi.
• Rower trzymaj w pionie, kierownica prosto, bez pochylania ramy w bok.
• Między rurą a kroczem powinna zostać wyraźna szczelina; jeśli rura dotyka ciała, rama jest za wysoka.
• Przy ramach z opadającą rurą górną standover jest mniej ograniczeniem, więc zamiast niego patrz na reach i zasięg do kierownicy.

Nie traktuj samego standoveru jako dowodu, że rower pasuje. Rama o dużym zapasie nad krokiem może być wciąż za krótka albo za długa w poziomie.

Objawy zbyt dużej i zbyt małej ramy

Objawy mogą mieć też inne źródło, na przykład wysokość siodła czy kąt kierownicy, więc przed wymianą ramy przejrzyj ustawienia opisane w tekście o doborze siodełka.

Co da się skorygować mostkiem i sztycą

Niewielką różnicę w poziomie koryguje się mostkiem o innej długości, a w pionie odwróceniem mostka, przekładkami pod nim albo innym kątem. Giant ostrzega jednak, że zbyt krótki lub zbyt długi mostek wyraźnie pogarsza prowadzenie, czyniąc rower nerwowym albo ospałym. Dlatego mostek ma służyć dostrojeniu, nie ratowaniu źle dobranej ramy. Wybór mostka znajdziesz w kategorii mostków rowerowych.

Sztyca reguluje wysokość siodła i wysunięcie względem suportu. Zapas na regulację jest ograniczony znakiem minimalnego wsunięcia na rurze, więc ona nie naprawi ramy o złym rozmiarze, tylko doprowadzi do dobrej pozycji pedałowania. Giant zauważa też, że komponenty są skalowane do ramy, na przykład korby 170 mm w mniejszych rozmiarach i 175 mm w większych.

Najczęstsze pytania

Czy przy granicy dwóch rozmiarów wybrać większy czy mniejszy?

Zależy od typu jazdy i proporcji ciała. Osoba z długim tułowiem i ramionami zwykle lepiej czuje się w większym, krótszy tułów sugeruje mniejszy. Najpewniej porównaj reach i stack z rowerem, na którym już jeździsz.

Czy rozmiar „M” zawsze oznacza to samo?

Nie. Producenci ustalają go sami, więc geometria ramy o tej samej literze bywa różna u różnych marek. Porównuj liczby z tabel geometrii.

Czy cale i centymetry da się po prostu przeliczyć?

Tylko orientacyjnie. 1 cal to 2,54 cm, ale metoda pomiaru rury podsiodłowej bywa różna, więc wynik może rozminąć się z tabelą marki.

Czy standover wystarczy do wyboru?

Nie, to tylko warunek bezpieczeństwa. O dopasowaniu decyduje zasięg do kierownicy i wysokość pozycji.

Czy da się dobrać rower przez internet?

Tak, jeśli masz pomiary i tabele geometrii, a rower można wymienić. Giant radzi, by początkujący rowerzyści przejechali się na rowerze przed zakupem.